Giáp sắt vô hình

Có một người từng nói với Osho rằng ông vẫn cảm thấy một lớp giáp mỏng quanh mình, ngăn mình đến gần hơn. Giáp ấy mâu thuẫn với sự mở lòng của ông. Ông ấy không biết nó đến từ đâu.

Osho đáp đơn giản: ai cũng có lớp giáp ấy.

Cái chết trong bụng mẹ

Người ta mang giáp sắt vô hình đó từ lúc lọt lòng. Trước đó, trong chín tháng trong bụng mẹ, đứa trẻ sống trong sự an toàn tuyệt đối. Không có vấn đề gì, không có trách nhiệm gì, không có lo âu gì. Nó hoàn toàn được bao bọc, được nuôi dưỡng, được bảo vệ. Rồi một ngày, nó bị ném ra khỏi nơi ẩn náu ấy, vào một thế giới hoàn toàn xa lạ. Một thế giới mà nó chẳng biết gì cả, nơi mọi thứ đều lớn hơn nó, mạnh hơn nó, và nó phụ thuộc vào người khác để sống sót.

Ông nói: "Nó chưa quên九 tháng an toàn tuyệt đối ấy. Và bây giờ nó bị ném vào thế giới chưa biết, nơi nó phụ thuộc vào người khác cho mọi thứ. Tất nhiên nó sợ."

Sự sợ hãi ấy là tự nhiên. Ai sinh ra mà không sợ? Nhưng vấn đề là đứa trẻ không chỉ sợ rồi thôi. Nó bắt đầu xây giáp. Xây lớp màng bảo vệ cho tâm lý, xây vũ khí, xây tường thành, xây mọi thứ có thể giúp nó cảm thấy an toàn trong một thế giới đầy rẫy cái chưa biết.

Mèo hoang và Napoleon

Ông kể chuyện Napoleon Bonaparte. Napoleon bị Nelson đánh bại, nhưng ông nói công thực sự không thuộc về Nelson. Napoleon Bonaparte bị đánh bại bởi một sự việc nhỏ bé trong thời thơ ấu.

Khi Napoleon mới sáu tháng tuổi, một con mèo hoang nhảy vào người nó. Người hầu gái đang chăm sóc nó đã vào nhà lấy đồ, để nó nằm một mình trong vườn, dưới ánh nắng buổi sáng và không khí trong lành. Con mèo hoang nhảy vào người nó. Nó không làm hại nó đâu, có lẽ chỉ đang chơi đùa, nhưng trong tâm trí đứa trẻ, đó gần như là cái chết.

Kể từ đó, Napoleon không sợ hổ, không sợ sư tử. Ông có thể đánh nhau với sư tử mà không cần vũ khí, không sợ hãi gì cả. Nhưng mèo thì khác. Thấy mèo, ông gần như đông cứng lại. Ông trở lại thành đứa trẻ sáu tháng tuổi, không có phòng thủ, không có khả năng chiến đấu. Trong đôi mắt của đứa trẻ ấy, con mèo hoang phải trông rất to. Và điều gì đó trong tâm lý ông đã bị in sâu đến mức Nelson đã lợi dụng nó.

Nelson chẳng là gì so với Napoleon, và Napoleon trong đời chưa bao giờ bị đánh bại. Đây là lần thua đầu tiên và cũng là lần cuối cùng. Và ông đã không bị thua, nhưng Nelson đã mang bảy mươi con mèo hoang ra phía trước đội quân.

Ông kể: "Khoảnh khắc Napoleon nhìn thấy bảy mươi con mèo hoang, tâm trí ông ngừng hoạt động. Các tướng lĩnh của ông không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Ông không còn là chiến binh vĩ đại ấy nữa; ông gần như đông cứng vì sợ, run rẩy."

Giáo phái của cái lạnh

Ông còn kể một câu chuyện khác, về những người Hindu tắm ở sông vào mùa đông. Ở Ấn Độ, có những nơi dòng sông rất lạnh, và người ta tắm từ sáng sớm. Họ lặn xuống nước lạnh buốt, miệng lẩm bẩm "Hare Krishna, Hare Rama." Nhưng vào mùa hè, khi sông ấm hơn, không ai lẩm bẩm gì cả. Ông thắc mắc: "Liệu mùa có làm nên sự khác biệt không?"

Ông hỏi cha mẹ mình: "Nếu những người này thực sự là tín đồ của Hare Krishna, Hare Rama, thì mùa hè cũng giống mùa đông mà."

Nhưng ông không nghĩ đó là Chúa, là lời cầu nguyện, hay tôn giáo. Đó đơn giản là cái lạnh. Họ đang tạo ra một lớp giáp bằng "Hare Krishna, Hare Rama." Họ đang chuyển hướng tâm trí. Quá lạnh, cần một sự đánh lạc hướng, và nó giúp được. Mùa hè thì không cần; họ quên sạch những gì đã làm suốt mùa đông.

Ông nói: "Lời cầu nguyện của chúng ta, những bài tụng kinh, những câu thần chú, kinh thánh, các vị thần, các giáo sĩ, tất cả đều là một phần của lớp giáp tâm lý chúng ta. Nó rất tinh tế."

Tảng đá và đền miếu

Ông kể về một người bạn thân thời thơ ấu của ông. Người này có thói quen cúi chào mỗi đền miếu trên đường đi. Cha ông ấy làm thế, ông nội cũng làm thế, và nó trở thành một di sản gia đình. Ông ấy nói với ông: "Tôi cũng nghĩ nó vô dụng. Không ai làm thế cả. Nhưng cha tôi làm, nên tôi làm. Và giờ có một nỗi sợ lớn. Nếu tôi đi ngang đền thờ của bất kỳ vị thần nào mà không cúi chào, ông ấy sẽ tức giận. Các vị thần rất thù dai, họ sẽ không để yên cho tôi."

Ông đáp: "Thế thì ông cứ làm, nhưng đừng đi cùng tôi."

Người bạn yêu ông, muốn đi dạo buổi sáng với ông, nên hứa sẽ thử bỏ thói quen đó. Ông kể: "Ông ấy cố gắng lắm, và tôi thấy được cách những sợi xích tâm lý tồn tại. Ông ấy đã hứa với tôi, và tôi ở bên nên ông ấy không thể lừa tôi. Một bên là thần, một bên là tình bạn. Ông ấy kẹt giữa hai bên."

Và rồi một ngày, người bạn quyết định không cúi chào bất kỳ đền miếu nào. Khi ông ấy về nhà, mẹ ông ấy đã chết vì nhồi máu cơ tim.

Người bạn nói với ông: "Bây giờ thì chắc chắn rồi. Tôi đã làm tức quá nhiều vị thần."

Ông đáp: "Ai cũng sẽ chết. Mẹ ai cũng sẽ chết. Cha ai cũng sẽ chết. Ai cũng sẽ ốm, ai cũng sẽ gặp tai nạn. Ông không nghĩ mẹ ông ấy không có liên quan gì đến các vị thần sao?"

Nhưng người bạn nói: "Tôi không thể nghĩ gì khác. Khi tôi ra đi, mẹ tôi hoàn toàn khỏe mạnh. Khi tôi về, mẹ tôi đã chết. Bác sĩ nói nhồi máu cơ tim, nhưng tôi biết thực ra tôi đã giết mẹ tôi vì không cúi chào."

Ông kể: "Điều kiện hóa tâm lý khiến ông ấy gần như mù quáng. Ông ấy nói với tôi: 'Đây là lời cảnh báo. Lần này họ lấy mẹ tôi, lần sau sẽ đến lượt tôi!'"

Tự tháo giáp

Ông nói một điều rất quan trọng: "Lớp giáp tâm lý của ông không thể bị tước đi. Ông sẽ chiến đấu để giữ nó. Chỉ có chính ông mới có thể làm gì đó để buông nó xuống, và đó là nhìn vào từng phần của nó. Nếu nó dựa trên sợ hãi, thì buông nó xuống."

Nhưng ông cũng nói rõ: "Ông sẽ không tìm thấy một thứ nào trong lớp giáp của mình dựa trên kinh nghiệm. Tất cả đều là sợ hãi, từ A đến Z."

Ông nói ta đi sống dựa trên sợ hãi, và vì thế ta làm độc mọi trải nghiệm khác. Ta yêu ai đó, nhưng yêu từ sợ hãi, nên nó hỏng, nó bị độc. Ta tìm kiếm sự thật, nhưng nếu sự tìm kiếm ấy từ sợ hãi thì ta sẽ không tìm thấy nó.

Và ông nói về khoảnh khắc buông bỏ: "Một ngày nào đó ông phải rời con gấu bông của mình, cũng giống như một ngày ông phải rời Chúa của mình, cũng giống như một ngày ông phải rời đạo Cơ Đốc, đạo Hindu của mình."

Ngày ông buông bỏ toàn bộ lớp giáp là ngày ông buông bỏ việc sống dựa trên sợ hãi. Và sống dựa trên sợ hãi thì sống kiểu gì? Một khi lớp giáp được tháo xuống, ông có thể sống dựa trên tình yêu, sống theo cách trưởng thành.

Người trưởng thành hoàn toàn không có sợ hãi, không có phòng thủ. Ông ấy mở lòng và dễ bị tổn thương một cách hoàn toàn về mặt tâm lý.

Đừng di chuyển theo cách sợ hãi khiến ông di chuyển

Ông kể về một câu thơ của Rumi: "Đi vào trong, nhưng đừng đi theo cách sợ hãi khiến ông đi."

Rumi nói một điều mang tính cách mạng. Đừng đi vì sợ hãi. Mọi tôn giáo đều nói với con người: "Hãy sợ Chúa!" Mahatma Gandhi từng nói: "Tôi không sợ ai trừ Chúa." Khi nghe điều đó, ông nói đó là câu nói ngu ngốc nhất mà một người có thể thốt ra. Ông có thể sợ tất cả mọi người, nhưng đừng sợ Chúa, vì Chúa chỉ có thể đến được qua tình yêu.

Ông nói: "Ông đều đã sống dựa trên sợ hãi. Các mối quan hệ của ông đều từ sợ hãi. Sợ hãi bao trùm như một đám mây đen phủ lên cuộc đời ông, đến mức ông nói những điều ông không muốn nói, nhưng sợ hãi khiến ông nói. Ông làm những điều ông không muốn làm, nhưng sợ hãi khiến ông làm."

Xây lối đi nơi người ta thực sự đi

Ông kể về Đại học Columbia. Mùa xuân, cỏ mới gieo hạt mọc lên tươi xanh, và những tấm biển "Cấm bước lên" xuất hiện khắp sân. Sinh viên phớt lờ cảnh báo, tiếp tục giẫm qua thảm cỏ. Vấn đề trở nên căng thẳng, cuối cùng giới chức phụ trách cơ sở vật chất mang chuyện đến Dwight Eisenhower, lúc đó là hiệu trưởng trường.

Eisenhower hỏi: "Ông có bao giờ để ý không, đi thẳng đến nơi ông cần đến nhanh hơn bao nhiêu? Tại sao không tìm xem sinh viên sẽ đi đường nào rồi xây lối đi ở đó?"

Ông nói: "Đó là cách sống nên là. Đường đi, lối đi, các nguyên tắc không nên được định sẵn."

Và ông nói về sự buông bỏ: "Cho phép bản thân buông bỏ. Chảy tự nhiên và để đó là cách của ông. Đi, và bằng việc đi, tạo ra con đường của mình."

Ông kể thêm: "Người ta đến với tôi và nói: 'Hãy chỉ cho chúng tôi con đường.' Tôi bảo họ: 'Đừng hỏi thế. Tôi chỉ có thể chỉ cho ông cách đi, tôi không thể chỉ cho ông con đường.' Tôi chỉ có thể chỉ cho ông cách đi, và cách đi dũng cảm. Tôi không thể chỉ cho ông con đường, vì 'con đường' là dành cho những kẻ hèn nhát."

Hai loại tù nhân

Ông nói có hai loại tù nhân trên đời. Một vài người sống trong nhà tù hữu hình. Còn lại, phần lớn, sống trong nhà tù vô hình. Họ mang nhà tù theo quanh mình, dưới danh lương tâm, đạo đức, truyền thống, dưới muôn vàn cái tên.

Ông nói: "Sự tự do chỉ có một. Nhà tù thì có muôn vàn. Và trừ khi ông rất tỉnh táo, ông sẽ không bao giờ có thể tự do di chuyển. Nhiều nhất, ông có thể đổi nhà tù. Từ nhà tù này sang nhà tù khác, và tận hưởng đoạn đường đi giữa hai nhà tù. Đó là những gì đang xảy ra trên thế giới."

Một người Công giáo trở thành Cộng sản, một người Hindu trở thành Cơ Đốc, một người Hồi giáo trở thành Hindu, và họ tận hưởng, đúng vậy. Có một chút tự do cảm nhận được khi họ đang đổi nhà tù. Rồi họ lại rơi vào cùng một cái bẫy, với một cái tên khác.

Ông nói: "Mọi hệ tư tưởng đều là nhà tù."

Sự bảo vệ của vũ trụ

Có người hỏi ông: "Nếu tôi cho phép bản thân buông bỏ, vũ trụ có thực sự bảo vệ tôi không?"

Ông đáp: "Những ai đã thử đều thấy rằng sự bảo vệ là vô hạn. Nhưng tôi không nói với nỗi sợ của ông. Tôi chỉ khuyến khích cuộc phiêu lưu của ông thôi."

Ông nói rằng sự sống đẹp vì nó bất an. Sự sống đẹp vì có cái chết. Sự sống đẹp vì nó có thể bị lỡ bỏ. Nếu ông không thể lỡ bỏ nó, mọi thứ bị ép buộc lên ông, thì ngay cả sự sống cũng trở thành tù tội.

Ông kể về một bữa tiệc sinh nhật của một cô bé nhỏ. Có nhiều đồ chơi, nhiều quà, cô bé thật vui, và bạn bè cô bé đang khiêu vũ. Đột nhiên cô bé hỏi mẹ: "Mẹ ơi, trong quá khứ có những ngày đẹp như thế này không, lúc mẹ còn sống?"

Ông nói: "Người ta chết trước khi cái chết đến. Người ta dừng lại trong an toàn, trong tiện nghi. Người ta dừng lại trong một cuộc sống giống như mồ."

Ông nói thêm: "Sự bảo vệ kiểu ông đang hỏi không thể được vũ trụ cho, vì ông không biết ông đang hỏi cái gì. Ông đang xin cái chết. Chỉ có một xác chết mới được bảo vệ tuyệt đối. Cái gì còn sống thì luôn trong nguy hiểm. Sống là một rủi ro. Càng sống, càng phiêu lưu, càng rủi ro, càng nguy hiểm."

Và câu cuối cùng ông nói về những ai đã buông bỏ: "Vũ trụ luôn bảo vệ những ai đã giao phó mình cho nó, những ai đã trao mình cho nó, những ai đã quy phục nó."