Bạn yêu vì họ tự do, rồi tước đi tự do đó

Câu hỏi mà ai đó gửi đến: làm sao có thể yêu một người mà không muốn sở hữu người đó? Làm sao yêu và để cho người đó là chính họ? Làm sao để khi gặp nhau thì tuyệt vời, khi không gặp thì vẫn tuyệt vời, thay vì mòn mỏi kì vọng phải ở bên nhau liên tục?

Ba câu hỏi, nhưng gốc rễ chỉ có một: làm sao yêu mà không sợ mất.

Osho nói rằng bạn yêu một người vì người đó tự do. Đó là lý do duy nhất mà yêu thương nảy sinh. Bạn nhìn thấy ở người đó một thứ mà bạn không thể nắm giữ, giống như cánh chim bay trên bầu trời, và bạn bị thu hút chính bởi thứ đó. Nhưng ngay lúc ấy, bạn muốn nhốt nó vào lồng. Bạn có thể làm một chiếc lồng rất đẹp, mạ vàng, đính kim cương, nhưng con chim bên trong không còn là con chim mà bạn yêu nữa. Nó trông giống, nhưng bên trong nó không còn bầu trời, không còn gió, không còn mặt trời. Bạn yêu vì người đó tự do, rồi bạn tước đi tự do đó và sợ người đó bỏ đi. Nhưng chính bạn đã tạo ra tình trạng đó.

Tolle nói thẳng hơn: thứ người ta thường gọi là yêu, phần lớn là muốn và cần. Bạn nghiện người kia, hoặc đúng hơn là nghiện hình ảnh của người kia trong đầu bạn. Tiếng Tây Ban Nha thành thật về điều này hơn nhiều ngôn ngữ khác: "te quiero" vừa nghĩa là anh yêu em, vừa nghĩa là anh muốn em. Còn "te amo," yêu không kèm theo muốn, thì hiếm khi ai dùng. Có lẽ vì yêu thật cũng hiếm như vậy.

Câu hỏi "làm sao gặp nhau thì tuyệt vời mà không gặp thì vẫn tuyệt vời" cho thấy người hỏi đã chạm được vào điều mà ít người dám hỏi. Đa số coi việc mòn mỏi khi xa nhau là bằng chứng của yêu. Nhưng có khi nó không phải bằng chứng của yêu mà là bằng chứng của việc bạn đang dùng người kia để lấp một khoảng trống. Khi người kia ở cạnh, khoảng trống tạm biến mất và bạn thấy thoải mái. Khi người kia đi, khoảng trống hiện ra lại và bạn thấy bồn chồn. Nhưng khoảng trống đó không phải do người kia tạo ra, nó ở đó từ trước khi bạn gặp người kia. Người kia chỉ che được nó khi ở cạnh, giống như thuốc giảm đau chứ không phải thuốc chữa.

Osho nói về một hướng khác hẳn: cho yêu thương thay vì đòi yêu thương. Tất cả chúng ta đều bắt đầu bằng việc đòi, vì lúc nhỏ chúng ta không thể cho, chỉ biết nhận, từ mẹ, từ cha, từ mọi người xung quanh. Kinh nghiệm đầu tiên về yêu thương là nhận. Rồi chúng ta lớn lên và vẫn giữ nguyên cách đó: ai cũng đòi nhận, không ai cho. Nhưng cho yêu mới là trải nghiệm đẹp hơn, vì lúc đó bạn là hoàng đế, còn lúc đòi nhận bạn là người ăn xin. Cho yêu không phải cho vật chất mà là để người kia tự do, không đòi hỏi người kia phải ở lại, phải gọi, phải nhắn, phải thuộc về bạn. Khi bạn cho được như vậy, bạn nhận lại nhiều hơn, không phải vì bạn mong đợi mà vì tự nhiên nó đến.

Vậy làm sao yêu mà không sở hữu? Câu trả lời có lẽ không nằm ở kỹ thuật hay phương pháp nào. Nó bắt đầu từ việc nhìn thẳng vào một câu hỏi: khi không gặp người kia, cái gì đang mòn mỏi bên trong bạn? Bạn nhớ người kia, hay bạn nhớ cảm giác được lấp đầy? Nếu là nhớ người kia thật, sự nhớ nhung đó êm đềm, không gắt gỏng, không đòi hỏi, giống như nhớ một bài hát hay mà không cần bật lên ngay. Nếu là nhớ cảm giác được lấp đầy, thì đó không phải yêu mà là đói, và thức ăn của người khác không chữa được cơn đói của bạn.